Global Terrorism Database

Streszczenie

Global Terrorism Database jest zdarzeniową bazą ataków terrorystycznych zbudowaną z jawnych źródeł. Nie jest policyjnym rejestrem, listą wszystkich ekstremistów ani bieżącym licznikiem zagrożenia. Pełny publiczny plik obejmuje lata 1970–2020, brakuje w nim serii zdarzeń z 1993 roku, a częściowy plik obejmuje pierwszą połowę 2021 roku. Według START dalsze regularne gromadzenie ustało po utracie finansowania.¹

Do włączenia zdarzenia potrzebne są trzy warunki konieczne: intencjonalność, przemoc lub jej bezpośrednia groźba oraz sprawca subpaństwowy. Ponadto muszą wystąpić co najmniej dwa z trzech kryteriów: szerszy cel polityczny, ekonomiczny, religijny lub społeczny; zamiar przymuszenia, zastraszenia albo przekazania komunikatu publiczności większej niż bezpośrednie ofiary; działanie poza dopuszczalnymi regułami wojny. Użytkownik może zastosować ostrzejszy filtr.

GTD zawiera ataki podjęte, choć nieskuteczne, ale nie obejmuje spisków udaremnionych przed rozpoczęciem próby. Liczba „ataków” nie jest więc liczbą planów, sprawców, organizacji ani kampanii. Skoordynowana operacja w kilku miejscach może utworzyć kilka rekordów, natomiast złożone działanie w jednym miejscu i ciągłym czasie — jeden.

Ponad sto pól nie oznacza, że każdy rekord ma ponad sto znanych właściwości. Dostępność zmiennych różni się między okresami, a brak informacji nie jest wartością zerową. Atrybucja organizacji może być niepewna, liczba zabitych obejmuje także napastników, „sukces” zależy od wykonania zasadniczego zamierzenia taktycznego, a współrzędne mogą wskazywać środek miejscowości zamiast dokładnego punktu.

Reprodukowalna analiza zapisuje wersję danych, datę pobrania, licencję, wszystkie filtry, reguły braków, sposób liczenia złożonych zdarzeń i kod. Porównanie wieloletnie musi uwzględniać zmiany procesu gromadzenia w 1998, 2008 i 2012 roku. GTD jest bardzo wartościowym narzędziem do badania wzorów w objętym nim świecie źródeł, ale nie stanowi pełnego spisu rzeczywistego świata.

Co znajduje się w jednym wierszu

Podstawową jednostką jest incydent, czyli atak spełniający reguły bazy. Wiersz nie reprezentuje osoby, organizacji, dnia ani konfliktu. Jeżeli tego rozróżnienia nie zapisze się przed analizą, łatwo zmienić pytanie bez zmiany kodu.

Jeden incydent może obejmować wielu sprawców, kilka rodzajów broni, do trzech celów i długi okres przetrzymywania zakładników. Jedna kampania zawiera wiele incydentów. Jedna organizacja może być przypisana do tysięcy wierszy, a w wielu rekordach sprawca pozostaje nieznany.

Identyfikator zdarzenia składa się z daty i kolejnego numeru w danym dniu, ale nie należy wyprowadzać z niego obecnej daty po korekcie. START zachowuje stabilny identyfikator nawet wtedy, gdy później zmienia ustalenie czasu. Do analizy daty służą osobne pola.

Zliczenie wierszy odpowiada na pytanie o liczbę rekordów incydentów po zastosowanych filtrach. Nie odpowiada automatycznie na pytanie, ile było operacji, ilu ludzi działało ani jaka była całkowita zdolność organizacji.

Definicja robocza GTD

GTD definiuje atak terrorystyczny jako groźbę lub rzeczywiste użycie bezprawnej siły i przemocy przez aktora niepaństwowego w celu osiągnięcia celu politycznego, ekonomicznego, religijnego lub społecznego poprzez strach, przymus albo zastraszenie.² Praktyczne kodowanie rozkłada tę definicję na warunki i filtry.

Definicja jest szersza niż część definicji prawnych, a w innych aspektach węższa. Obejmuje przemoc wobec mienia i niektóre ataki w konflikcie zbrojnym. Wyłącza terror państwowy przez warunek sprawcy subpaństwowego. Nie przesądza, czy ktoś został oskarżony lub skazany za przestępstwo terrorystyczne.

Słowo „ekonomiczny” nie obejmuje zwykłego motywu zysku. Kryterium dotyczy dążenia do głębszej, systemowej zmiany ekonomicznej. Napad służący wyłącznie zdobyciu pieniędzy nie spełnia go tylko dlatego, że pieniądze są celem.

Definicja jest konstrukcją danych. Pozwala stosować jedne reguły do wielu państw, ale nie usuwa sporów o granicę terroryzmu, rebelii, przestępstwa z nienawiści i przemocy zorganizowanej.

Trzy warunki konieczne

Intencjonalność oznacza świadome działanie, nie przypadkowy skutek. Wypadek, niezamierzona eksplozja lub błędnie przypisane zdarzenie nie powinny wejść do bazy jako atak. Jeżeli źródła nie pozwalają ocenić intencji, powstaje problem dowodowy, a nie automatyczne zero.

Drugi warunek wymaga przemocy albo bezpośredniej groźby przemocy. Przemoc wobec mienia wystarcza, więc rekord nie musi zawierać ofiar w ludziach. Pokojowy protest, radykalny tekst i samo posiadanie poglądu nie są incydentami GTD.

Trzeci warunek ogranicza sprawców do aktorów subpaństwowych. Operacja armii lub służby państwowej jako takiej nie należy do zakresu, nawet jeśli badacz nazywa ją terrorem. Przemoc grupy wspieranej przez państwo może wejść, ponieważ bezpośredni wykonawca pozostaje aktorem niepaństwowym; relacja ze sponsorem wymaga osobnej analizy.

Każdy z trzech warunków musi być obecny. Dopiero potem stosuje się co najmniej dwa z trzech dodatkowych kryteriów.

Cel szerszy niż prywatny interes

Pierwsze dodatkowe kryterium pyta, czy akt zmierzał do celu politycznego, systemowego ekonomicznego, religijnego lub społecznego. Źródłem mogą być oświadczenia, wybór celu, wcześniejsze zachowanie i kontekst, lecz koder nie powinien dopowiadać motywu wyłącznie na podstawie tożsamości.

„Społeczny” jest kategorią szeroką. Może objąć próbę zmiany norm, zachowania grupy albo relacji między społecznościami. Szerokość zwiększa użyteczność bazy, ale wymaga od użytkownika sprawdzenia, czy odpowiada jego własnej definicji.

Motyw osobisty może współistnieć z politycznym. Zemsta na konkretnej osobie nie wyklucza zamiaru zastraszenia całej kategorii, a polityczny manifest nie usuwa prywatnego konfliktu. Pole kryterium mówi, czy źródła wskazują szerszy cel, nie jaki motyw „naprawdę” był jedyny.

Jeżeli analiza wymaga potwierdzonego celu politycznego, badacz powinien jawnie filtrować pierwsze kryterium, zamiast zakładać, że każdy rekord GTD spełnia je z definicji.

Publiczność większa niż bezpośrednia ofiara

Drugie dodatkowe kryterium dotyczy intencji przymuszenia, zastraszenia lub przekazania komunikatu szerszej publiczności. Jest bliskie komunikacyjnemu rdzeniowi wielu definicji terroryzmu.

Dowodem może być oświadczenie przed lub po ataku, wcześniejszy repertuar organizacji, symboliczny cel albo forma działania. Nie każdy wykonawca musi znać całą intencję, jeśli posiadają ją planujący lub decydenci.

Kryterium może być trudne przy nieznanym sprawcy. Symboliczna interpretacja celu nie powinna zastępować dowodu. Z drugiej strony brak manifestu nie oznacza braku publiczności; atak na przedstawiciela kategorii może komunikować groźbę w kontekście powtarzalnej kampanii.

Badacz zainteresowany wyłącznie przemocą komunikacyjną może wymagać wartości dodatniej tego pola. Otrzyma wówczas inny zbiór niż ktoś stosujący ogólne „dwa z trzech”.

Działanie poza regułami wojny

Trzecie dodatkowe kryterium pyta, czy działanie pozostawało poza dopuszczalną aktywnością wojenną w tym sensie, że kierowano je przeciw osobom nieuczestniczącym w walce. Ma odróżnić terroryzm od części ataków na cele wojskowe w konflikcie zbrojnym.

Granica bywa trudna. Status celu, bezpośredni udział w działaniach, czas i miejsce mogą być sporne. Źródła medialne nie zawsze zawierają informacje potrzebne do pełnej analizy prawa humanitarnego.

GTD może obejmować część działań podczas rebelii i incydenty przypominające ataki powstańcze. Sama baza ostrzega, że nie jest kompletnym rejestrem działań rebelianckich.³ Użytkownik nie powinien porównywać jej liczby z pełną liczbą starć wojennych.

Filtr trzeciego kryterium jest potrzebny, gdy pytanie wymaga wykluczenia ataków na walczących. Nie zastępuje jednak indywidualnej kwalifikacji prawnej.

Dlaczego wystarczą dwa z trzech

Reguła zwiększa inkluzywność. Zdarzenie może wejść, jeśli ma szerszy cel i publiczność, nawet gdy kryterium wojenne jest nieustalone, albo jeśli ma szerszy cel i jest skierowane przeciw niekombatantom, choć brak jawnego komunikatu.

W konsekwencji nie każdy rekord spełnia wszystkie elementy definicji preferowanej przez danego badacza. To zamierzone. GTD udostępnia pola kryteriów, aby użytkownik mógł zbudować ostrzejszą próbę.

Nie ma jednego „prawidłowego” filtra niezależnego od pytania. Dla analizy szerokiej przemocy politycznej wystarczy standard włączenia. Dla badania komunikacyjnego mechanizmu można wymagać celu i szerszej publiczności. Dla porównania z określoną ustawą potrzebne jest mapowanie jej elementów, a nie proste użycie GTD.

Raport musi pokazać zastosowaną kombinację. Zdanie „według GTD” bez filtrów ukrywa wybór definicyjny.

Pole „Doubt Terrorism Proper”

Niepewne przypadki nie zawsze są odrzucane. Gdy istnieje silna możliwość, że zdarzenie spełnia kryteria, ale źródła pozostawiają wątpliwość, rekord może zostać oznaczony jako „Doubt Terrorism Proper”. Alternatywna kategoria wskazuje na działanie rebelianckie, inne przestępstwo, konflikt wewnątrz lub między grupami, brak intencjonalności albo możliwy udział państwa.

Pole pozwala wykonać analizę wrażliwości: porównać wynik z rekordami niepewnymi i bez nich. Nie wolno nazywać drugiego wariantu „oczyszczonym z błędów”, ponieważ część oznaczonych zdarzeń może rzeczywiście być terroryzmem.

Zmienna nie jest równomiernie dostępna w czasie. Systematycznie występuje dla zdarzeń po 1997 roku, a alternatywa związana z aktorem państwowym dopiero po 2012 roku. Filtrowanie całego okresu według niej może nierówno potraktować starsze rekordy.

Wartość brakująca oznacza nieobecność systematycznego kodowania lub informacji, nie „brak wątpliwości”. Zamiana wszystkich braków na zero sztucznie zwiększy pewność dawnych danych.

Atak nieudany a spisek udaremniony

GTD zawiera próbę, jeśli działanie weszło w fazę wykonania. Kodeks obrazowo opisuje próg jako sytuację, w której napastnicy są już „za drzwiami”, w drodze do przeprowadzenia ataku. Samo planowanie, rozpoznanie i nabywanie materiałów nie wystarcza.²

Podłożona bomba, która nie wybuchła, może być rekordem z wartością success=0. Podobnie próba podpalenia przerwana na miejscu lub nieudany zamach na osobę. Zewnętrzne udaremnienie wcześniejszego planu nie tworzy rekordu GTD.

To rozróżnienie ma duże skutki. Państwo skutecznie wykrywające plany przed próbą może wyglądać w GTD na mniej zagrożone niż państwo, w którym podobne plany przechodzą do wykonania. Baza mierzy ataki na określonym etapie, nie całą aktywność preoperacyjną.

Nie należy zatem obliczać „odsetka wszystkich udaremnionych planów” jako liczby success=0 podzielonej przez rekordy. Potrzebna jest baza obejmująca spiski i jasne rozróżnienie między przerwaniem przez sprawcę, awarią, interwencją oraz osiągnięciem części celu.

Co oznacza „sukces”

Sukces w GTD dotyczy zasadniczego wyniku taktycznego odpowiedniego dla rodzaju ataku, nie zwycięstwa politycznego organizacji. Zamach bombowy może być uznany za udany, gdy urządzenie eksploduje, nawet jeśli nikogo nie zabije i nie zmieni polityki.

W porwaniu, zamachu na osobę, wtargnięciu lub ataku na obiekt reguły różnią się. Trzeba przeczytać definicję dla konkretnej taktyki, zanim połączy się wartości w jeden wskaźnik.

„Udany terroryzm” jest więc mylącą etykietą wykresu. Lepsze jest „ataki zakodowane przez GTD jako taktycznie wykonane”. Nie przypisuje to sprawcy skuteczności strategicznej.

Porównanie sukcesu między rodzajami ataków wymaga ostrożności. Łatwiej spełnić próg detonacji niż osiągnąć zamierzony wynik złożonego porwania. Różnica może odzwierciedlać kodowanie taktyki, nie kompetencję organizacji.

Jak GTD dzieli złożone zdarzenie

Incydenty w tym samym miejscu i ciągłym czasie są co do zasady jednym rekordem. Nieciągłość miejsca lub czasu prowadzi do kilku. Cztery niemal jednoczesne eksplozje w różnych częściach miasta tworzą cztery incydenty, choć należą do jednej operacji.

Atak na ochronę rafinerii i następujące bez przerwy zniszczenie obiektu w tym samym miejscu stanowią jeden incydent. Dwa ataki rozdzielone dniem są dwoma. Przy braku dokładnych informacji kodowanie może pozostać scalone.

Pole zdarzeń powiązanych pomaga łączyć skoordynowane rekordy, ale nie jest systematycznie dostępne dla całej historii. Proste zliczenie będzie premiować operacje przestrzennie rozproszone większą liczbą incydentów.

Jeśli pytanie dotyczy operacji, badacz powinien utworzyć regułę grupowania i zachować zarówno liczbę rekordów, jak i liczbę klastrów. Reguła musi określać okno czasu, relację sprawcy oraz dowód koordynacji.

Data i czas

Zdarzenie przedłużone przypisuje się do daty rozpoczęcia, a osobne pole może zawierać datę zakończenia. Porwanie rozpoczęte w grudniu i zakończone w styczniu należy w podstawowym zestawieniu do grudnia.

W starszych danych nieznany miesiąc lub dzień może być zapisany jako zero. Dla późniejszego okresu proces kodowania przybliżonych dat uległ zmianie i może używać środka raportowanego zakresu z opisem w polu tekstowym.

Nie wolno bezpośrednio tworzyć daty kalendarzowej z wartości 0 ani imputować pierwszego dnia miesiąca bez oznaczenia. Taki zabieg tworzy sztuczne klastry.

Analiza dzienna powinna wykluczyć lub osobno traktować daty przybliżone. Analiza roczna jest mniej wrażliwa, ale nadal musi uwzględniać brak całego 1993 roku.

Brak danych z 1993 roku

Pierwotne rekordy za lata 1970–1997 istniały jako papierowe karty Pinkerton Global Intelligence Services. Zestaw kart z 1993 roku zaginął przed przekazaniem danych. Próba odtworzenia z dawnych źródeł znalazła tylko niewielką część szacowanych zdarzeń, dlatego START wyłączył je z głównego szeregu, aby niski wynik nie udawał rzeczywistego spadku.³

W dodatku do kodeksu znajdują się zagregowane statystyki krajowe odzyskane z dawnego raportu, ale nie zastępują rekordów zdarzeń. Nie mają kompletu zmiennych i nie można ich po prostu dopisać jako wierszy.

Wykres obejmujący lata siedemdziesiąte–dwutysięczne powinien pozostawić lukę lub jawnie zaznaczyć brak. Wstawienie zera jest fałszywą informacją, a interpolacja nie jest obserwacją.

Model czasu może pominąć rok 1993, zastosować brakującą wartość albo ograniczyć zakres. Wybór zależy od metody, lecz musi być opisany.

Dlaczego pełny zbiór kończy się na 2020 roku

Na stronie START dostępny jest pełny plik 1970–2020 i osobny plik styczeń–czerwiec 2021. FAQ wyjaśnia, że po częściowym zebraniu 2021 roku projekt utracił finansowanie regularnego gromadzenia i poszukuje środków na wznowienie.¹

Oznacza to, że GTD nie służy do opisu najnowszego poziomu terroryzmu w 2026 roku. Ostatni pełny rok jest oddalony o kilka lat, a okres po nim obejmuje wielkie zmiany konfliktów, organizacji i raportowania.

Nie wolno łączyć półrocza 2021 z pełnymi latami bez przeliczenia ekspozycji, a podwojenie wartości nie daje wiarygodnego rocznego wyniku przy sezonowości i zmianach konfliktu.

Do bieżącej analizy potrzebne jest inne źródło o własnej definicji. Połączenie go z GTD wymaga badania zgodności, a nie dopisania nowych wierszy pod tym samym nagłówkiem.

Ponad sto zmiennych

START opisuje do 120 atrybutów incydentu, w tym około 75 pól kodowanych użytecznych w analizie statystycznej. Obejmują one datę, miejsce, sprawcę, taktykę, cel, broń, sukces, roszczenie odpowiedzialności, szkody, ofiary i różne wymiary krajowości lub transnarodowości.⁴

Liczba pól nie jest miarą kompletności wiersza. Część zmiennych dotyczy tylko porwań, zakładników albo określonej liczby celów. Pola tekstowe mogą istnieć dopiero po 1997 roku. Inne były dodawane i częściowo kodowane wstecz.

Przed użyciem każdej zmiennej trzeba przeczytać jej zakres, wartości specjalne, datę systematycznej dostępności i powiązanie z innymi polami. Nazwa kolumny jest skrótem, nie definicją.

Automatyczne usunięcie wszystkich wierszy z jakimkolwiek brakiem może zredukować dane do nietypowej, nowszej próby. Lepiej wybrać pola potrzebne do pytania i opisać braki dla każdego z nich.

Zera, braki i wartości specjalne

W bazach zdarzeniowych zero może znaczyć potwierdzony brak, brak wskazania w źródle lub szczególną regułę kodowania. Wartości ujemne często oznaczają „nieznane” albo „nie dotyczy”. Nie należy przepisywać ich na zero.

Liczba zabitych równa zero może oznaczać potwierdzony brak ofiar, lecz wartość brakująca — że źródło nie podało użytecznej liczby. Średnia po usunięciu braków może być zawyżona, jeśli dobrze udokumentowane są głównie ciężkie ataki.

Nieznany sprawca nie jest organizacją „Unknown” w sensie analitycznym. Jest brakiem atrybucji. Grupowanie wszystkich takich rekordów tworzy fikcyjnego największego sprawcę.

Każda transformacja braków powinna znaleźć się w kodzie i tabeli metod. Jeśli wynik zmienia się po alternatywnej regule, różnica jest częścią wniosku.

Sprawca i niepewna atrybucja

GTD może zapisać do trzech przypisywanych sprawców. Wiele nazw nie zawsze oznacza współpracę; mogą to być konkurencyjne atrybucje. Osobne pola oznaczają przypisanie podejrzane lub niepotwierdzone.

Roszczenie odpowiedzialności także nie jest równoznaczne z ustaloną odpowiedzialnością. Organizacja może przejąć niepowiązany atak, a państwo przypisać go przed zakończeniem dochodzenia. Analiza organizacji powinna wykonać wariant bez niepewnych rekordów.

Nazwy zmieniają się, mają transliteracje, skrzydła i odłamy. Zsumowanie po surowym napisie może podzielić jedną strukturę albo scalić różne. Własna harmonizacja wymaga słownika z uzasadnieniem i datami.

Nie wolno używać rekordu GTD jako dowodu, że wymieniona osoba została oskarżona lub skazana. Warunki licencji i FAQ wyraźnie zabraniają wyprowadzania takich wniosków z samej bazy.¹

Cel i ofiara

Rekord może zawierać do trzech zestawów informacji o celu: typ, podtyp, podmiot, konkretny obiekt i narodowość. Pierwszy cel nie zawsze jest jedynym ani najważniejszym dla każdego pytania.

Kategoria opisuje to, co zaatakowano, a nie pełny zamiar strategiczny. Atak na restaurację może być kodowany jako biznes, choć sprawca wybiera ją ze względu na turystów, narodowość albo symbol stylu życia.

Liczba rekordów według pierwszego celu może nie uwzględnić pozostałych. Rozwinięcie trzech pól do formatu długiego powoduje z kolei, że jeden incydent pojawia się kilka razy. Trzeba zdecydować, czy jednostką wyniku jest cel, czy atak.

Narodowość celu nie jest prostym polem geopolitycznym. Korporacja, misja dyplomatyczna, podmiot wielonarodowy i przypadkowe ofiary wymagają reguł kodeksu. Nie należy z niej automatycznie wyprowadzać „międzynarodowości” ataku.

Taktyka i broń

Typ ataku opisuje podstawową metodę, taką jak zamach bombowy, napaść zbrojna, zabójstwo, porwanie lub atak na obiekt. Zdarzenie może mieć do trzech typów. Kategoria taktyki nie jest tym samym co rodzaj broni.

„Armed assault” może obejmować różne środki i cele. Broń palna nie przesądza o rodzaju ataku, a materiał wybuchowy nie mówi, czy urządzenie zadziałało. Analiza techniczna wymaga połączenia kilku pól i często streszczenia tekstowego.

Hierarchia kategorii zmieniała się w kolejnych wersjach kodeksu. Jeśli badacz korzysta z kodu napisanego dla starego pliku, powinien sprawdzić mapowanie wartości.

Porównywanie taktyk wyłącznie po śmiertelności miesza wybór celu, warunki ratunkowe, kraj, konflikt i jakość raportowania. Wynik jest opisowy, nie przyczynowy.

Zabici i ranni

Pole całkowitej liczby zabitych obejmuje potwierdzone zgony będące bezpośrednim skutkiem incydentu, w tym napastników. Osobne pole może wskazywać zabitych sprawców. Aby policzyć ofiary inne niż sprawcy, trzeba zastosować właściwą transformację i uwzględnić braki.

Nie wszystkie późniejsze zgony zostają zaktualizowane, a źródła mogą podawać sprzeczne liczby. Baza wybiera według reguł, lecz nie tworzy pewności niedostępnej w źródłach.

Ranni są jeszcze trudniejsi do porównania. Państwa i media różnie liczą lekkie obrażenia, zatrucia, uraz psychiczny i osoby zgłaszające się później. Wysoka precyzja liczby nie gwarantuje wspólnej definicji.

Suma zabitych nie jest prostą miarą „siły terroryzmu”. Kilka katastrofalnych zdarzeń może zdominować rok. Warto pokazywać liczbę incydentów, medianę, rozkład i udział największych ataków.

Współrzędne i geokodowanie

Szerokość i długość geograficzna są użyteczne do map, ale ich dokładność jest zmienna. Współrzędne mogą wskazywać miejscowość, gdy dokładna lokalizacja ataku nie jest znana. Pole specyficzności geokodowania opisuje ten poziom.

Mapa punktowa bez uwzględnienia dokładności tworzy pozór, że atak nastąpił pod konkretnym budynkiem. Jest to szczególnie ryzykowne przy analizie odległości od obiektu, granicy lub infrastruktury.

Brak współrzędnych nie jest losowy. Częściej dotyczy miejsc słabiej udokumentowanych i starszych zdarzeń. Usunięcie ich może przesunąć geograficzny obraz ku miastom i państwom z lepszymi źródłami.

Analiza przestrzenna powinna stosować próg dokładności odpowiedni do skali. Współrzędne miejscowości mogą wystarczyć dla mapy kraju, ale nie dla promienia kilkuset metrów.

Kraj i zmiana granic

GTD koduje kraj zgodnie z położeniem i nazwą w czasie zdarzenia. Dawne państwa, takie jak ZSRR, Jugosławia czy RFN, mogą występować jako osobne wartości. Długie szeregi wymagają decyzji, czy zachować historyczne jednostki, czy przeliczyć je na obecne granice.

Oba warianty odpowiadają na inne pytania. Historyczny kraj zachowuje ówczesny system polityczny. Obecne granice ułatwiają porównanie terytorium, ale wymagają dokładniejszej lokalizacji i reguły dla obszarów spornych.

Nie można zmienić nazwy „USSR” na „Russia” prostą podmianą. Ataki mogły wystąpić w republikach należących dziś do innych państw. Podobny problem dotyczy Jugosławii i podziałów terytorialnych.

Każda harmonizacja geograficzna powinna być osobnym, wersjonowanym słownikiem. Surowe wartości należy zachować.

Krajowy i międzynarodowy

GTD zawiera kilka wymiarów umiędzynarodowienia. Jeden porównuje narodowość sprawcy z miejscem ataku, inny z narodowością celu, a zbiorcze pola mogą oznaczać różne konfiguracje. „International” nie jest jedną oczywistą właściwością.

Sprawca może pochodzić z tego samego kraju, ale kierować atak przeciw obcej placówce. Organizacja może planować za granicą bez zagranicznej narodowości wykonawcy. Finansowanie transnarodowe może nie być zawarte w podstawowym wskaźniku.

Przed zliczeniem „ataków międzynarodowych” trzeba wybrać definicję odpowiadającą pytaniu. Nie należy łączyć kilku pól operatorem „lub” bez wyjaśnienia.

Brak informacji o sprawcy lub narodowości celu może uniemożliwiać klasyfikację. Wykres powinien pokazać nieustalone przypadki, a nie rozdzielać je proporcjonalnie bez podstawy.

Źródła otwarte

GTD powstaje z publicznie dostępnych materiałów: mediów elektronicznych, archiwów wiadomości, innych zbiorów, książek, artykułów i dokumentów prawnych. Rekord odzwierciedla to, co można było ustalić z tych źródeł.⁴

Zaletą jest kontrolowalność i zasięg bez zależności od tajnych rejestrów jednego państwa. Dane pozwoliły testować pytania obejmujące dekady i wiele regionów. Otwarty charakter nie oznacza jednak, że każdy dokument bazowy jest nadal bezpłatnie dostępny. Przegląd LaFree i Gilla pokazuje, że dostępność takich danych zasadniczo rozwinęła empiryczne badania terroryzmu, ale nie usuwa problemów jakości i generalizacji.⁶

Widoczność medialna różni się według kraju, języka, konfliktu, wolności prasy i ciężaru ataku. Małe zdarzenie w stolicy może otrzymać lepszą dokumentację niż poważniejsze w odległym regionie.

START wymaga co najmniej jednego źródła ocenionego jako wysokiej jakości w nowszym procesie i stara się potwierdzać informacje, lecz zastrzega, że nie gwarantuje kompletności ani prawdziwości wszystkich relacji. Baza jest uporządkowaną reprezentacją źródeł, nie bezpośrednią obserwacją świata.

Zmieniający się proces gromadzenia

Pierwotne dane 1970–1997 zbierał PGIS. Dane 1998–2007 rekonstruowano retrospektywnie, co utrudniała utrata części źródeł. Od 2008 roku gromadzenie znów odbywało się współbieżnie ze zdarzeniami, najpierw przez inne instytucje, a od końca 2011 roku przez START.

Od 2012 roku START wprowadził zautomatyzowane filtrowanie wielkiego strumienia artykułów, przetwarzanie języka, deduplikację, specjalistyczne zespoły kodujące i warstwy kontroli jakości. Zwiększyło to kompletność, ale także zmieniło prawdopodobieństwo znalezienia zdarzenia.

FAQ wskazuje trzy granice wymagające uwagi: 1 stycznia 1998, 1 kwietnia 2008 i 1 stycznia 2012 roku. Różnice poziomów po tych datach mogą częściowo wynikać z metody, a modele powinny je uwzględniać.³

Wzrost po 2012 roku nie jest wyłącznie artefaktem, ale proste porównanie 2011–2012 może zawyżać zmianę rzeczywistą. START samo opisywało oba komponenty.⁵

Jak modelować przerwy metodologiczne

Najprostsze rozwiązanie to zmienne wskaźnikowe dla faz zbierania. Pozwalają oszacować skok poziomu, ale zakładają określoną postać zmiany i nie oddzielą metody od rzeczywistego procesu, jeśli oba zmieniły się jednocześnie.

Można ograniczyć analizę do jednego spójniejszego okresu. Zmniejsza to zakres historyczny, lecz nie usuwa różnic między krajami i rosnącej dostępności internetu.

Analiza wrażliwości powinna porównać kilka okresów, źródeł i filtrów. Jeżeli wniosek istnieje tylko przy przejściu przez rok zmiany procesu, trzeba go opisać jako niepewny.

Nie należy automatycznie „skorygować” nowszych danych jednym mnożnikiem. Poprawa wykrywania nie musi być równa dla regionów, języków i rodzajów ataku.

Dlaczego GTD nie jest pełnym spisem

Pełny spis wymagałby znanego zbioru wszystkich zdarzeń i niemal pewnego ich wykrycia. W terroryzmie nie istnieje. Część ataków jest ukrywana, błędnie klasyfikowana, niedostępna dla mediów lub niemożliwa do odróżnienia od innych form przemocy.

Nieznana jest liczba zdarzeń całkowicie niewidocznych. Nie można więc obliczyć zwykłego odsetka kompletności dla każdego kraju i roku. Duża liczba rekordów nie rozwiązuje problemu mianownika.

Porównanie między państwami może mierzyć jednocześnie terroryzm i zdolność informacji do dotarcia do procesu GTD. Wolna prasa zwiększa widzialność, podczas gdy wojna i cenzura ją ograniczają.

Najuczciwsze sformułowanie brzmi: „liczba incydentów udokumentowanych i zakodowanych w GTD według wskazanych reguł”, nie „rzeczywista liczba wszystkich ataków”.

Błędne użycie: wykres bez definicji

Autor pobiera plik, zlicza wiersze według roku i podpisuje oś „terroryzm na świecie”. Nie wspomina o 1993 roku, końcu w 2020, zmianach procesu, przypadkach niepewnych ani definicji niepaństwowej.

Wykres może być poprawnym zliczeniem, ale tytuł przypisuje mu szerszy zakres. Czytelnik nie widzi, czy wzrost oznacza więcej ataków, lepsze źródła czy oba zjawiska.

Poprawa nie wymaga usunięcia wykresu. Wystarczy nazwać miarę, zaznaczyć przerwy, pokazać wariant filtrów i unikać prognozy poza zakresem.

Błędne użycie: ranking organizacji

Zliczenie rekordów według nazwy sprawcy ignoruje niepewne atrybucje, nieznanych sprawców, zmiany nazw, odłamy i wiele grup przypisanych do jednego ataku. Organizacja działająca w środowisku z lepszą prasą może wyglądać na bardziej aktywną.

Ataki rozproszone geograficznie tworzą więcej rekordów niż ciągłe działanie w jednym miejscu. Liczba ataków nie mierzy automatycznie zdolności, popularności ani siły militarnej.

Ranking powinien zawierać regułę nazw, wariant tylko z potwierdzonymi przypisaniami, liczbę ofiar z i bez sprawców oraz udział rekordów o brakujących danych. Lepiej przedstawić przedział lub kilka miar niż jedną pozycję.

Błędne użycie: ocena skuteczności ochrony

Państwo A ma mało ataków GTD, ponieważ wcześnie udaremnia plany. Państwo B ma więcej nieudanych prób, bo interwencja następuje przy celu. Prosty wskaźnik uzna A za bezpieczniejsze, ale nie pokaże liczby planów ani obciążenia służb.

Odwrotnie, duża liczba success=0 może oznaczać niesprawność sprawców, skuteczną ochronę na późnym etapie albo definicję taktyki. Bez danych o udaremnionych spiskach nie da się rozstrzygnąć.

GTD można wykorzystać do analizy wyników podjętych ataków. Do oceny całego systemu zapobiegania trzeba połączyć dane o planach, zgłoszeniach, interwencjach i ekspozycji celów.

Błędne użycie: prognoza z losowego podziału

Model uczenia maszynowego losowo dzieli wiersze na zbiór treningowy i testowy. Rekordy z tej samej skoordynowanej operacji mogą trafić do obu, podobnie jak ataki tej samej organizacji w tym samym okresie. Test zaczyna przypominać dane treningowe bardziej niż przyszłość.

Właściwszy jest podział czasowy, a przy pytaniu o generalizację geograficzną także test na niewidzianych regionach. Cechy powstałe po ataku, takie jak ostateczna liczba ofiar lub późniejsza atrybucja, nie mogą przewidywać wyniku dostępnego przed zdarzeniem.

Model powinien mieć prostą wartość bazową, kalibrację i test odporności na przerwy metodologiczne. Wysoka trafność klasyfikacji powszechnej kategorii może współistnieć z zerową użytecznością dla rzadkiego zdarzenia.

Dobór mianownika

Liczba incydentów według kraju nie uwzględnia ludności, czasu, liczby potencjalnych celów, trwającej wojny ani aktywności organizacji. Wskaźnik na milion mieszkańców odpowiada na inne pytanie niż surowa liczba.

Mianownik ludności może być niewłaściwy dla ataków na turystów, placówki zagraniczne lub transport. Dla ryzyka celu lepsza jest liczba obiektów lub jednostek ekspozycji, jeśli dostępna.

Nie należy wybierać mianownika po zobaczeniu wyniku. Pytanie musi go uzasadniać. Dobrą praktyką jest pokazanie surowej liczby i jednego sensownego wskaźnika.

GTD dostarcza licznik. Wiarygodny mianownik zwykle pochodzi z innego źródła, z własnymi błędami, granicami i rokiem.

Porównanie z innymi bazami

Różna liczba nie oznacza, że jedna baza jest błędna. Źródła mogą stosować inną definicję terroryzmu, włączać terror państwowy, obejmować udaremnione spiski, aktualizować dane na żywo albo kodować operację jako jeden rekord.

Najpierw porównuje się kodeksy, zakres czasu, geografię i jednostkę. Dopiero potem dopasowuje wspólną próbę i sprawdza konkretne niezgodności.

Połączenie baz przez nazwę, datę i kraj grozi błędnym scaleniem. Potrzebny jest algorytm rekord linkage z tolerancją czasu oraz ręcznym przeglądem niepewnych par.

Rozbieżność jest informacją. Może wskazać zdarzenia niewidoczne, inne progi definicji i systematyczne różnice źródeł.

Licencja i reprodukowalność

Dostęp do surowego pliku wymaga zaakceptowania umowy użytkownika. Aktualne warunki pozwalają na niekomercyjne badania i analizę, nakazują cytowanie oraz ograniczają redystrybucję surowych danych. Zastosowanie komercyjne wymaga osobnego uzgodnienia.¹

Repozytorium reprodukcyjne nie powinno zawierać kopii danych bez pozwolenia. Może zawierać kod, instrukcję pobrania, sumę kontrolną, nazwy oczekiwanych kolumn i wynikowe zagregowane tabele w zakresie dozwolonym licencją.

Kod musi działać na jawnie wskazanej wersji. Baza może zostać poprawiona, więc sama data pobrania nie zawsze wystarczy; przydatna jest suma pliku i zalecane cytowanie wydania.

Modyfikacje, harmonizacja nazw, imputacja i usunięcia powinny powstawać w skrypcie, nie przez ręczną edycję arkusza. Surowy plik pozostaje niezmieniony.

Minimalny raport metodologiczny

Czytelnik powinien otrzymać nazwę i zakres wydania, datę pobrania, zastosowaną definicję, filtr trzech kryteriów, sposób użycia doubtterr, zakres lat, traktowanie 1993 roku, regułę sukcesu, niepewne atrybucje, braki, ofiary-sprawców, operacje wieloczęściowe oraz geokodowanie.

Jeśli analiza obejmuje granice metodologiczne, trzeba opisać sposób ich modelowania. Jeśli łączy inne źródło, potrzebna jest procedura dopasowania.

Tabela wynikowa powinna mieć liczbę rekordów przed i po każdym ważnym filtrze. Dzięki temu można wykryć, czy wniosek opiera się na małej, nietypowej części zbioru.

Sam link do kodeksu GTD nie zastępuje tych informacji. To badacz dokonał wyborów i on musi je ujawnić.

Przykładowy przepływ analizy

Najpierw zapisuje się pytanie: na przykład, czy zmienił się udział ataków na transport w określonym regionie między dwoma okresami. Następnie ustala się, że jednostką pozostaje incydent, a rekord wielocelowy liczy się raz, jeśli transport występuje w którymkolwiek polu celu.

Kolejny krok to wybór okresu omijającego lub modelującego zmiany procesu, jawny filtr kryteriów i wariant bez doubtterr=1. Potem bada się braki w polach celu i różnicę między pierwszym a wszystkimi celami.

Wynik zawiera liczebności, udział, przedział niepewności oraz test czułości. Wniosek mówi o rekordach GTD w wybranym regionie i latach, nie o wszystkich rzeczywistych atakach.

Taki przepływ jest mniej efektowny niż jeden wykres, ale pozwala sprawdzić, skąd bierze się wynik.

Lista kontrolna użytkownika GTD

Lista ma służyć przed uruchomieniem analizy i przed publikacją:

• określ pytanie, jednostkę wyniku i właściwy mianownik;
• zapisz wydanie, zakres, datę pobrania, licencję i sumę pliku;
• przeczytaj definicje wszystkich użytych pól w kodeksie;
• zdecyduj, które z trzech kryteriów dodatkowych są wymagane;
• wykonaj wariant z niepewnymi przypadkami i bez nich;
• nie zamieniaj braków ani wartości specjalnych na zero bez uzasadnienia;
• oddziel atak nieudany od spisku udaremnionego przed próbą;
• wyjaśnij znaczenie success dla każdej użytej taktyki;
• uwzględnij 1993 rok jako brak, a nie zero;
• nie traktuj częściowego 2021 roku jak pełnego roku;
• modeluj granice procesu w 1998, 2008 i 2012 roku;
• sprawdź niepewne i konkurencyjne atrybucje sprawcy;
• zdecyduj, czy liczysz rekordy, operacje, cele czy organizacje;
• odejmuj zabitych napastników tylko przy zachowaniu reguł braków;
• dopasuj skalę mapy do dokładności współrzędnych;
• nie wyprowadzaj z rekordu statusu prawnego osoby;
• udostępnij kod i dokumentację bez naruszania licencji danych;
• nazwij wynik zbiorem udokumentowanym w GTD, nie pełnym światem.

Jeśli najważniejszy wniosek znika po jednym uzasadnionym wariancie filtra, publikacja powinna przedstawić tę zależność zamiast wybierać wygodniejszą wersję.

Standard końcowy

Global Terrorism Database jest podstawowym narzędziem ilościowych badań terroryzmu, ponieważ łączy długi zakres czasu, globalny zasięg, szczegółowy kodeks i wiele właściwości incydentu. Jej wartość wynika z jawnych reguł, nie z założenia doskonałej kompletności.

Wiersz oznacza incydent. Trzy warunki konieczne i co najmniej dwa dodatkowe tworzą szeroki zbiór, który użytkownik może zawęzić. Nieudana próba może wejść, udaremniony wcześniej spisek — nie. Terror państwowy pozostaje poza zakresem.

Rok 1993 jest luką, pełny plik kończy się na 2020, a pierwsza połowa 2021 stanowi oddzielny zbiór. Zmiany w 1998, 2008 i 2012 roku mogą wpływać na poziomy. Ponad sto pól ma nierówną kompletność i historię.

Poprawne zdanie nie brzmi „GTD pokazuje prawdziwą liczbę terroryzmu”, lecz „w określonej wersji GTD, po wskazanych filtrach, zakodowano taki wzór”. Ta ostrożność nie osłabia dowodu. Określa dokładnie, co dowód potrafi unieść.

Źródła